1. Khái quát chung về kiểm kê tài sản và vi bằng kiểm kê tài sản
Trong hoạt động quản lý tài sản, kiểm kê tài sản là một nghiệp vụ quan trọng nhằm xác định tình trạng thực tế của tài sản tại một thời điểm nhất định. Kiểm kê tài sản được hiểu là việc cân, đong, đo, đếm số lượng; xác nhận hiện trạng, chất lượng và giá trị của tài sản, nguồn vốn hiện có để đối chiếu với sổ sách kế toán hoặc làm căn cứ giải quyết các quan hệ pháp lý phát sinh.
Trong bối cảnh tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại ngày càng gia tăng, nhu cầu ghi nhận khách quan, trung thực hiện trạng tài sản ngày càng trở nên cấp thiết. Đây chính là cơ sở hình thành hoạt động lập vi bằng kiểm kê tài sản – một hình thức ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến.
Vi bằng kiểm kê tài sản không chỉ đơn thuần là một biên bản mô tả tài sản, mà còn là nguồn chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc các cơ quan có thẩm quyền. Việc lập vi bằng giúp đảm bảo tính khách quan, hạn chế rủi ro bị thay đổi, tẩu tán hoặc làm sai lệch hiện trạng tài sản.
2. Cơ sở pháp lý của việc lập vi bằng kiểm kê tài sản
Theo quy định Nghị định số 08/2020/NĐ-CP, vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến, được lập theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức. Vi bằng có giá trị nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc dân sự.
Đối với kiểm kê tài sản, pháp luật không quy định một thủ tục riêng biệt cho “vi bằng kiểm kê”, nhưng nội dung kiểm kê hoàn toàn phù hợp với chức năng ghi nhận sự kiện, hành vi của Thừa phát lại, cụ thể:
- Ghi nhận số lượng tài sản tại một địa điểm;
- Ghi nhận tình trạng, đặc điểm nhận dạng của tài sản;
- Ghi nhận hành vi kiểm kê, bàn giao, thu giữ, niêm phong tài sản;
- Ghi nhận sự có mặt, ý kiến của các bên liên quan.
Như vậy, vi bằng kiểm kê tài sản là một dạng vi bằng ghi nhận sự kiện, hành vi có nội dung chuyên biệt liên quan đến tài sản.
3. Ý nghĩa và giá trị pháp lý của vi bằng kiểm kê tài sản
-
- Giá trị chứng cứ
Vi bằng kiểm kê tài sản có giá trị là nguồn chứng cứ theo quy định của pháp luật tố tụng. Khi có tranh chấp xảy ra, vi bằng sẽ giúp:
- Chứng minh tình trạng tài sản tại thời điểm kiểm kê;
- Xác định số lượng, chủng loại tài sản;
- Ghi nhận việc tài sản có bị mất mát, hư hỏng hay không;
- Làm căn cứ xác định trách nhiệm của các bên.
- Phòng ngừa tranh chấp
Trong nhiều trường hợp, việc lập vi bằng kiểm kê tài sản giúp ngăn ngừa tranh chấp phát sinh, ví dụ:
- Kiểm kê tài sản trước khi bàn giao nhà, đất;
- Kiểm kê tài sản trong quá trình thuê, cho thuê;
- Kiểm kê tài sản góp vốn, hợp tác kinh doanh;
- Kiểm kê tài sản khi chấm dứt hợp đồng.
- Bảo đảm tính khách quan
Khác với biên bản do các bên tự lập, vi bằng do Thừa phát lại lập có tính khách quan cao vì:
- Thừa phát lại là chủ thể độc lập;
- Ghi nhận trực tiếp, không phụ thuộc vào ý chí các bên;
- Có kèm theo hình ảnh, video (nếu cần).
4. Các trường hợp thường áp dụng vi bằng kiểm kê tài sản

Vi bằng kiểm kê tài sản được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, cụ thể:
- Trong lĩnh vực dân sự
- Kiểm kê tài sản khi ly hôn để phân chia tài sản;
- Kiểm kê tài sản thừa kế;
- Kiểm kê tài sản trước khi cưỡng chế, thu hồi.
- Trong lĩnh vực kinh doanh – thương mại
- Kiểm kê hàng hóa trong kho;
- Kiểm kê tài sản góp vốn;
- Kiểm kê khi chấm dứt hợp đồng hợp tác.
- Trong lĩnh vực đất đai, nhà ở
- Kiểm kê tài sản gắn liền với đất;
- Kiểm kê tài sản trong nhà trước khi thay đổi hiện trạng
- Trong lĩnh vực thi hành án
- Ghi nhận việc kê biên tài sản;
- Ghi nhận việc thu giữ tài sản;
- Ghi nhận tình trạng tài sản trước và sau khi thi hành án.
5. Quy trình lập vi bằng kiểm kê tài sản
Mặc dù tuân theo quy trình chung của việc lập vi bằng, nhưng đối với kiểm kê tài sản cần thực hiện chặt chẽ hơn, gồm các bước sau:
- Tiếp nhận yêu cầu lập vi bằng
Người yêu cầu cung cấp:
- Thông tin về tài sản cần kiểm kê;
- Địa điểm, thời gian kiểm kê;
- Mục đích kiểm kê (làm chứng cứ, bàn giao, tranh chấp…).
- Chuẩn bị kiểm kê
Trước khi tiến hành kiểm kê, cần:
- Xác định phạm vi tài sản;
- Chuẩn bị mẫu biên bản kiểm kê;
- Chuẩn bị thiết bị ghi hình, chụp ảnh;
- Thông báo cho các bên liên quan (nếu cần).
- Tiến hành kiểm kê tài sản
Đây là bước quan trọng nhất, bao gồm:
- Xác định vị trí tài sản;
- Tiến hành cân, đo, đếm, kiểm tra;
- Mô tả chi tiết từng tài sản (tên, số lượng, tình trạng…);
- Ghi nhận ý kiến của các bên;
- Chụp ảnh, quay video làm chứng cứ.
- Lập biên bản kiểm kê tài sản
Biên bản kiểm kê là tài liệu bắt buộc đính kèm vi bằng, bao gồm:
- Danh mục tài sản;
- Số lượng, đặc điểm;
- Tình trạng thực tế;
- Chữ ký của các bên (nếu có).
- Biên bản này có vai trò minh chứng cụ thể cho nội dung vi bằng.
- Lập vi bằng
Vi bằng sẽ ghi nhận:
- Thời gian, địa điểm kiểm kê;
- Thành phần tham gia;
- Diễn biến quá trình kiểm kê;
- Kết quả kiểm kê;
- Ghi nhận các tình tiết phát sinh (nếu có).
- Đăng ký vi bằng
Sau khi lập xong, vi bằng được gửi đến Sở Tư pháp để đăng ký theo quy định. Đây là bước làm phát sinh giá trị pháp lý của vi bằng.
Vi bằng kiểm kê tài sản là một công cụ pháp lý hữu hiệu, góp phần bảo đảm tính minh bạch, khách quan trong việc ghi nhận hiện trạng tài sản. Trong bối cảnh các tranh chấp ngày càng phức tạp, việc sử dụng vi bằng kiểm kê không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động tố tụng và thi hành pháp luật.
6. Vì sao nên chọn Thừa phát lại Mekong?
Văn phòng Thừa phát lại Mekong là đơn vị hoạt động hợp pháp theo quy định pháp luật, chuyên cung cấp dịch vụ lập vi bằng và các dịch vụ pháp lý liên quan cho cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp.
Cam kết dịch vụ:
- Lập vi bằng đúng quy định – đúng thẩm quyền;
- Ghi nhận khách quan, trung thực, rõ ràng;
- Hình ảnh, video đầy đủ, chi tiết;
- Tư vấn kỹ trước khi lập để tránh sai mục đích;
- Có mặt nhanh theo yêu cầu;
- Hỗ trợ ngoài giờ, ngày nghỉ, cuối tuần;
- Bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng.
7. Chi phí lập vi bằng tại Văn phòng Thừa phát lại Mekong
Chi phí lập vi bằng không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
- Giá trị giao dịch
- Địa điểm lập vi bằng (tại văn phòng hay tận nơi)
- Thời gian thực hiện (giờ hành chính hay ngoài giờ)
- Mức độ phức tạp của nội dung
Trước khi tiến hành lập vi bằng, Văn phòng Thừa phát lại Mekong sẽ trao đổi và tư vấn cụ thể giúp khách hàng hiểu rõ phạm vi công việc và mức chi phí dự kiến, từ đó chủ động quyết định việc thực hiện. Chi phí lập vi bằng tại Văn phòng Thừa phát lại Mekong chỉ từ 2.000.000 đồng/vi bằng (tùy từng trường hợp cụ thể).
Liên hệ Văn phòng Thừa phát lại Mekong để được tư vấn và lập vi bằng:
Trụ sở: A31 đường Số 02, Phú Nhơn, Châu Thành, thành phố Cần Thơ
Hotline: 0918 625 040
Email: contact@thuaphatlaimekong.com
Website: thuaphatlaimekong.com
Văn phòng Thừa phát lại Mekong hỗ trợ lập vi bằng tận nơi theo yêu cầu, có mặt nhanh tại địa điểm lập vi bằng, kể cả ngoài giờ hành chính và cuối tuần, ngày lễ đảm bảo việc ghi nhận sự kiện diễn ra khách quan, trung thực và kịp thời.

