Khi xảy ra trường hợp như vậy, nếu một người tự mở phòng, tự lấy giấy tờ, tự kiểm đếm tài sản rồi sau đó mới báo cho những người còn lại, rất dễ phát sinh nghi ngờ, có nguy cơ trở thành tranh chấp thừa kế.
1. Những biện pháp giảm rủi ro tranh chấp thừa kế
Trước hết, giữ nguyên hiện trạng căn phòng nếu chưa có lý do cấp thiết phải mở ngay.
Nếu có nhiều người có khả năng là người thừa kế, nên thông báo cho họ biết về việc mở phòng và thống nhất một thời điểm cùng có mặt.
Việc mở của phòng chỉ để ghi nhận, kiểm kê và bảo quản.
- Đừng vội chia.
- Đây là điểm rất quan trọng.
- Bởi tài sản tìm thấy trong phòng chưa chắc toàn bộ đều là di sản của người đã mất.
- Có thể có tài sản chung của vợ chồng.
- Có thể có tài sản người khác gửi giữ.
- Có thể có giấy tờ liên quan đến tài sản đứng tên người khác.
- Cho nên, khi mở phòng, gia đình chỉ nên ghi nhận những gì thực tế đang có bên trong, chưa nên kết luận ngay tài sản đó thuộc về ai.
2. Khi mở phòng, nên làm thế nào?
- Nếu gia đình còn hòa thuận, ít nhất cũng nên có nhiều người cùng chứng kiến.
- Trước khi mở, nên ghi nhận tình trạng cửa, khóa, niêm phong nếu có.
- Sau khi mở, không nên mỗi người tự lấy một thứ.
- Nên kiểm kê lần lượt.
Ví dụ:
- Tiền mặt bao nhiêu;
- Vàng hoặc tài sản có giá trị gì;
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
- Sổ tiết kiệm;
- Hợp đồng;
- Giấy vay tiền;
- Hồ sơ kinh doanh;
- Thiết bị điện tử;
- Các tài sản khác.
Tài sản nào kiểm kê xong nên được ghi rõ, chụp ảnh nếu phù hợp và xác định người tạm thời quản lý.
Với tiền, vàng hoặc tài sản giá trị lớn, có thể đóng gói, niêm phong và để những người liên quan cùng ký xác nhận.
3. Nếu gia đình đã có nghi ngờ hoặc bất đồng thì sao?
Nếu đã có người cho rằng tài sản có thể bị lấy bớt hoặc quan hệ giữa những người thừa kế không còn tốt, bạn nên cân nhắc mời Thừa hành viên lập vi bằng để ghi nhận việc mở và kiểm kê tài sản.
Thừa phát lại hiện đã được đổi tên thành Thừa hành viên theo Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
- Thừa hành viên không chia tài sản cho các bên.
- Không xác định ai là người thừa kế.
- Cũng không kết luận tài sản nào thuộc về người nào.
Việc của Thừa hành viên là ghi nhận khách quan những gì trực tiếp chứng kiến: tình trạng phòng trước khi mở, ai có mặt, quá trình mở, những tài sản nào được nhìn thấy, việc kiểm đếm diễn ra thế nào và sau đó tài sản được bảo quản ra sao.
Trong một vụ tranh chấp về sau, đây có thể là nguồn chứng cứ rất có giá trị.
4. Có nên mở điện thoại, máy tính của người đã mất không?
- Tôi thường khuyên phải hết sức thận trọng.
- Việc tìm thấy điện thoại, máy tính hoặc ổ cứng trong phòng không có nghĩa là người nhà có thể tùy ý truy cập toàn bộ dữ liệu bên trong.
- Tài sản là một chuyện.
- Thông tin cá nhân, thư từ, dữ liệu riêng tư lại là chuyện khác.
- Nếu cần kiểm tra dữ liệu để tìm thông tin tài sản, giao dịch hoặc phục vụ một thủ tục pháp lý cụ thể, nên xem xét từng trường hợp và phạm vi cần thiết, tránh việc truy cập tràn lan.
5. Sau khi kiểm kê xong, có nên chia ngay không?
- Sau khi kiểm kê, bước tiếp theo mới là xác định:
- tài sản nào thực sự thuộc về người đã mất;
- tài sản nào là tài sản chung;
- có di chúc hay không;
- ai thuộc hàng thừa kế;
- có nghĩa vụ tài sản nào phải thực hiện trước khi chia hay không.
- Đó là một giai đoạn pháp lý khác.
- Việc mở phòng và kiểm kê chỉ nhằm giữ lại hiện trạng và tạo sự minh bạch ban đầu.
6. Nếu gia đình đã lỡ mở phòng trước rồi thì sao?
- Đừng vì thế mà cho rằng đã quá muộn.
- Hãy dừng việc di chuyển tài sản không cần thiết.
- Lập ngay danh mục những tài sản còn lại.
- Tập hợp hình ảnh, camera, tin nhắn, người chứng kiến hoặc các tài liệu có thể chứng minh tài sản đã tồn tại trước đó.
- Nếu còn két, tủ hoặc kho chưa mở, nên xử lý những phần còn lại theo cách chặt chẽ hơn.
- Nếu có người đã giữ một số tài sản hoặc giấy tờ, nên yêu cầu bàn giao và ghi nhận rõ ràng.
- Điều quan trọng nhất là từ thời điểm phát hiện rủi ro, đừng tiếp tục để hiện trạng thay đổi mà không có dấu vết.
Lời khuyên cuối cùng
- Trong những gia đình còn hòa thuận, người ta thường ngại làm biên bản, ngại mời người chứng kiến vì sợ mang tiếng “không tin nhau”.
- Nhưng ở một góc nhìn khác
- Minh bạch ngay từ đầu là cách giúp những người thân sau này không phải nghi ngờ nhau.
Nếu tài sản còn nguyên trong một căn phòng khóa, thì trước khi nghĩ đến chuyện chia, hãy nghĩ đến một việc trước: làm sao để mọi người đều biết chính xác, tại thời điểm mở cửa, bên trong thực sự có những gì.
VĂN PHÒNG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ MEKONG
Thừa hành viên (Thừa phát lại) – Lập vi bằng
Văn phòng tiếp nhận yêu cầu lập vi bằng ghi nhận việc thỏa thuận thực hiện bản án, giao nhận tiền, ký kết văn bản và các sự kiện, hành vi khác theo quy định pháp luật.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Địa chỉ: 354 Võ Văn Kiệt, phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ.
Hotline: 0918 625 040
Website: https://thuaphatlaimekong.com
AN TOÀN – BẢO MẬT – VỮNG PHÁP LÝ